Kinderen als slachtoffer van ruziënde ouders

Conflictueuze scheidingen

De ene scheiding is de andere niet. Desondanks zijn nagenoeg alle scheidingen een ingrijpende gebeurtenis, zeker voor de kinderen wanneer die in het spel zijn. Vele jaren onderzoek leren ons echter dat de gevolgen voor kinderen, wanneer een scheiding ‘normaal’ verloopt, zeer beperkt blijven. Hoe anders is het wanneer deze scheiding gepaard gaat met langslepende conflicten tussen ouders. Dit soort scheidingen kenmerkt zich vaak door onenigheid over de omgang en het gezag over de kinderen, financiën, opvoedingskwaliteiten, (beschuldigingen van) mishandeling en noem zo maar op. Deze meningsverschillen brengen de ouders vaak tot aan de rechter, waar juridische procedures jarenlang gestart, beëindigd en weer opgestart worden. Dit soort scheidingen wordt meestal conflictscheidingen, complexe scheidingen of, misschien heeft u al gemerkt dat ik de term probeer te vermijden, ‘vechtscheidingen’ genoemd.

Gevolgen voor kinderen

Nogmaals zou ik willen benoemen dat het vaak niet de scheiding is die negatieve gevolgen voor de kinderen heeft, maar de conflicten waarmee een scheiding gepaard kan gaan. Treffend hierbij is dat is gebleken dat kinderen van ouders die veel conflicten voeren maar bij elkaar blijven meer problematiek vertonen dan kinderen van scheidende ouders die hun conflicten weten te beperken. De gevolgen voor kinderen zijn natuurlijk per kind erg verschillend en zijn bijvoorbeeld afhankelijk van hun veerkracht, maar ook van de mate waarin de ouders hun kinderen buiten die conflicten weten te houden. Kinderen van ouders in een complexe scheiding  hebben gemiddeld bijvoorbeeld meer last van: problemen in vriendschapsrelaties, conflictgedrag, gedragsproblemen waaronder ook delinquentie, loyaliteitsconflicten en verminderde schoolprestaties. Daarnaast is vaak sprake van afgenomen welbevinden, waaronder ook depressie, en een verslechterde band met de ouders. Op lange termijn zien we problemen in het aangaan van relaties en is er een grotere kans op eigen (echt)scheiding.

Hulpverlening

Hulpverlening aan ouders in een (dreigende) conflictscheiding kan in vier stadia worden ingezet: (1) om de strijd te voorkomen kan mediation ouders helpen om tot afspraken te komen, (2) om de strijd te signaleren kunnen mediators, het onderwijs, advocaten of Veilig Thuis een rol spelen, (3) om de strijd te stoppen kan gerechtelijke mediation of de Raad voor de Kinderbescherming helpen, (4) om de schade te beperken kunnen verschillende interventies, bijvoorbeeld hulp van het omgangshuis, worden ingezet voor ouders en kinderen. Zowel ouders als kinderen kunnen in deze situatie profiteren van hulpverlening en dus bestaan er interventies die ouders helpen om tot afspraken te komen of in ieder geval hun kinderen zoveel mogelijk te ontzien en interventies voor kinderen die hen helpen om te gaan met de conflicten en de situatie.

Onderzoek

Horizon verricht ook onderzoek op het gebied van complexe scheidingen en wel naar indicatoren die complexe scheidingen onderscheiden van ‘normaal verlopende scheidingen’. Hiertoe is reeds een literatuurstudie verricht, voeren onderzoekers van de Hogeschool Rotterdam groepsgesprekken met kinderen en ouders en zijn wij momenteel druk met het interviewen van hulpverleners en het analyseren van dossiers. Dit onderzoek heeft tot doel een instrument te ontwikkelen waarmee complexe scheidingen beter te signaleren zijn, bijvoorbeeld door te kijken naar signalen die ouders en kinderen afgeven in hun gedrag, hun prestaties of communicatie, maar ook met behulp van biologische- en demografische factoren. Op basis van het risicoprofiel kunnen ouders en/of kinderen dan ook eerder toegeleid worden naar passende hulp. Hier leest u meer over dit onderzoek.

Over de reeds uitgevoerde literatuurstudie denken wij over enkele maanden een artikel te publiceren in een Nederlandstalig vakblad. Wanneer dit het geval is zult u hier ongetwijfeld meer over lezen op de website van Horizon.

 

0 antwoorden

Plaats een Reactie

Meepraten?
Draag gerust bij!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *